Hoe implementeer je een nieuwe methodiek zonder dat het een doel op zich of afvinklijst wordt? In regio West-Brabant West (WBW) staat die vraag centraal bij de implementatie van de Gedeelde Verklarende Analyse (GVA). In gesprek met projectleider GVA Fianne van Laar en Marijke Grave, procescoördinator van het Ondersteuningspunt, RET-voorzitter en lid van de werkgroep GVA, wordt duidelijk dat de kracht van de GVA niet zit in een model, maar in een gezamenlijke manier van kijken, samenwerken en betekenis geven.
WBW bouwt niet vanaf nul. De regio zette de afgelopen jaren al belangrijke stappen in de samenwerking rondom ingewikkelde casussen. Die ervaringen vormen nu een stevige basis voor de implementatie van de Gedeelde Verklarende Analyse. Volgens Fianne is dat voortraject een groot voordeel. “We hoeven het wiel niet opnieuw uit te vinden. We kunnen voortbouwen op wat er al is en op de lessen die we binnen én buiten de regio leerden. ”Ook het bovenregionale leren speelt daarin een belangrijke rol. Door kennis en ervaringen uit te wisselen met andere regio’s kan WBW sneller stappen zetten en worden succesvolle werkwijzen gemakkelijker vertaald naar de eigen praktijk.
Grondhouding als vertrekpunt
Fianne en Marijke benadrukken beiden dat de GVA geen werkwijze is die je simpelweg invoert, maar een grondhouding waarmee professionals naar jeugdigen en gezinnen kijken. Vanuit verbinding met het gezin en oprechte nieuwsgierigheid naar hen. Het gaat daarbij niet alleen om het beantwoorden van de hulpvraag, maar juist om het begrijpen van wat erachter schuilgaat. Waarom loopt een gezin vast? Welke patronen spelen mee? En wat is er nodig om duurzame verandering mogelijk te maken?
Elke regio is anders. Voor een succesvolle implementatie is het essentieel daarbij de taal van de regio te gebruiken. Niet het model staat centraal, maar de manier waarop professionals, gemeenten en aanbieders gezamenlijk betekenis geven aan wat zij in de praktijk tegenkomen.
Samenwerking als dagelijkse praktijk
Samenwerking is in West-Brabant West meer dan een ambitie; het is een werkhouding. Dat zie je onder meer terug in het Ondersteuningspunt, waar gemeenten en professionals vroegtijdig ondersteuning kunnen vragen wanneer casussen dreigen vast te lopen. Marijke: “Het doel is om eerder met elkaar aan tafel te komen en passende oplossingen te vinden, zodat een formele bespreking in het Regionaal Expertteam (RET) vaak niet nodig is.” Die aanpak lijkt effect te hebben. Waar voorheen sneller opgeschaald werd naar een RET worden veel situaties nu eerder vlot getrokken door samen te werken en te analyseren. “De kracht zit ‘m daarbij in het blijven zoeken naar verbinding en het doorlopen van de juiste processtappen”, licht Marijke toe. “Professionals weten elkaar steeds beter te vinden, durven elkaar kritisch te bevragen en zetten gezamenlijk een stap extra wanneer dat nodig is voor een kind of gezin.”
Samenwerken en vertragen als succesfactoren GVA
Fianne: “We werken eraan dezelfde waarden en normen rondom de grondhouding in de botten van iedereen op alle niveaus te krijgen. En dat er ruimte ontstaat om te vertragen in plaats van ‘productie te moeten draaien’. Niet direct handelen om het handelen, maar eerst begrijpen wat er nodig is om passende hulp te organiseren. Dit betekent vanaf het allereerste begin doorvragen, zodat je de vraag achter de vraag achterhaalt en ontdekt hoe ingewikkeld de (hulp)vraag is. Het betekent ook dat jeugdprofessionals zo vroeg mogelijk gaan samenwerken met zorgaanbieders om eerder passende hulp in te kunnen zetten en te voorkomen dat problemen groter worden.” Wat daarbij helpt is dat de regio bereid is om samen te leren, bij te sturen en ervaringen uit te wisselen. Juist die combinatie van een sterke regionale samenwerking en het bovenregionaal leren van elkaar geeft vertrouwen voor de toekomst. Want uiteindelijk draait de Gedeelde Verklarende Analyse niet om een model, maar om iets veel belangrijkers: het aanpassen en verbeteren van de jeugdhulp.
Wat is het Ondersteuningspunt?
Het Ondersteuningspunt van de regio West-Brabant West ondersteunt lokale toegangen en Gecertificeerde Instellingen (GI’s) wanneer het organiseren van passende hulp voor een kind of gezin vastloopt. Het doel is om eerder in het proces mee te denken, samenwerking te versterken en escalatie van ingewikkelde situaties te voorkomen.
Het Ondersteuningspunt wordt gevormd door twee regionale procescoördinatoren. Zij kijken welke expertise nodig is, welke partijen betrokken moeten worden en hoe passende hulp sneller georganiseerd kan worden.


